Đi làm thêm có thể mang lại cho du học sinh nhiều trải nghiệm đáng giá: cải thiện tiếng Anh, làm quen môi trường làm việc, tích lũy kỹ năng và hỗ trợ một phần chi phí sinh hoạt. Nhưng nếu lịch làm bắt đầu khiến bạn bỏ lớp, nộp bài trễ, thiếu ngủ hoặc thường xuyên kiệt sức thì công việc đó đang ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu chính của hành trình du học.
Cân bằng học tập và làm thêm tại New Zealand không có nghĩa là cố gắng nhét thật nhiều giờ làm vào lịch. Điều quan trọng là biết giới hạn của mình, hiểu điều kiện Student Visa và sắp xếp thời gian để việc làm thêm hỗ trợ chứ không làm gián đoạn quá trình học tập.
Trước tiên, hãy kiểm tra giới hạn giờ làm trên Student Visa
Không nên mặc định mọi Student Visa đều có quyền làm việc giống nhau. Theo Cẩm nang, một số Student Visa có thể cho phép sinh viên làm tối đa 25 giờ mỗi tuần trong thời gian học. Điểm cần nhớ là: 25 giờ là mức tối đa có thể áp dụng trong một số trường hợp, không phải số giờ sinh viên bắt buộc phải làm.
Quyền làm việc cụ thể vẫn cần được kiểm tra trên:
- eVisa.
- Visa letter.
- Điều kiện visa của chính sinh viên.
- Thời gian học và kỳ nghỉ của khóa học.
Đừng dựa vào lời truyền miệng như “sinh viên ai cũng được làm 25 giờ”.
Đừng bắt đầu từ câu hỏi “Tôi có thể làm tối đa bao nhiêu giờ?”
Một cách tiếp cận tốt hơn là hỏi: “Sau khi hoàn thành việc học, tôi còn thực sự có bao nhiêu thời gian và năng lượng để đi làm?”. Hai sinh viên cùng được phép làm một số giờ giống nhau nhưng khả năng cân bằng có thể hoàn toàn khác nhau. Điều đó phụ thuộc vào:
- Số môn đang học.
- Khối lượng assignment.
- Thời gian di chuyển.
- Khả năng tiếng Anh.
- Sức khỏe.
- Công việc nhóm.
- Lịch thi.
- Loại công việc đang làm.
Vì vậy, đừng xem giới hạn visa là “mục tiêu số giờ phải đạt”.
Hãy lập lịch theo tuần thay vì quản lý từng ngày
Theo file Cẩm nang, sinh viên nên chia thời gian cho:
- Lớp học.
- Tự học.
- Assignment.
- Làm việc nhóm.
- Di chuyển.
- Việc làm.
- Nấu ăn.
- Tập thể dục.
- Nghỉ ngơi.
- Liên lạc với gia đình.
Nếu chỉ ghi lịch học và lịch làm, bạn rất dễ quên rằng những việc như: “di chuyển → nấu ăn → giặt đồ → chuẩn bị assignment → ngủ” cũng tiêu tốn thời gian. Một lịch trình tốt phải phản ánh cuộc sống thật, không chỉ những hoạt động được ghi trên timetable.
Ưu tiên những khung thời gian “không thể thay đổi”
Khi lập lịch, hãy đặt trước:
- Lớp học bắt buộc.
- Tutorial/lab.
- Placement nếu có.
- Deadline assignment.
- Lịch thi.
- Các buổi group meeting quan trọng.
Sau đó mới bố trí: “giờ làm thêm xung quanh việc học” chứ không nên làm ngược lại. Việc học là lý do chính bạn đang có mặt tại New Zealand.
Đừng quên thời gian tự học
Một lỗi khá phổ biến là nhìn timetable thấy: “Tuần này chỉ có 15 giờ lên lớp.” rồi cho rằng phần thời gian còn lại hoàn toàn có thể dành cho việc làm. Nhưng sinh viên còn cần thời gian để:
- Đọc tài liệu.
- Làm assignment.
- Research.
- Chuẩn bị presentation.
- Làm group project.
- Ôn thi.
Vì vậy, số giờ lên lớp không phản ánh toàn bộ khối lượng học tập.
Nên trao đổi lịch học với nhà tuyển dụng từ đầu
Theo Cẩm nang, sinh viên nên thông báo cho nhà tuyển dụng những thông tin phù hợp như:
- Lịch học.
- Thời gian thi.
- Placement.
- Những ngày không thể làm.
- Kỳ nghỉ.
- Giới hạn làm việc theo visa.
Việc trao đổi rõ availability từ đầu giúp cả hai bên hiểu kỳ vọng và giảm tình trạng liên tục đổi ca sau này.
Không nên cam kết availability mà mình không thể duy trì
Khi mới tìm được việc, sinh viên đôi khi rất ngại từ chối ca làm vì sợ nhà tuyển dụng không gọi lại. Nhưng nếu bạn nói: “Em available bất kỳ lúc nào.” trong khi thực tế vẫn có lớp, assignment và lịch thi, bạn rất dễ tự đặt mình vào tình trạng quá tải. Tốt hơn là nói rõ:
- Những ngày chắc chắn có thể làm.
- Khoảng thời gian có thể linh hoạt.
- Những ngày không thể làm.
- Những giai đoạn cần giảm ca vì thi cử.
Một lịch làm ổn định và thực tế thường dễ duy trì hơn một lịch quá tham vọng.
Khi gần kỳ thi hoặc deadline, nên làm gì?
Nếu biết trước một giai đoạn học tập sẽ đặc biệt bận, hãy trao đổi với nhà tuyển dụng càng sớm càng tốt.
Ví dụ:
- Tuần thi.
- Major assignment.
- Group presentation.
- Placement.
- Project cuối kỳ.
Đừng đợi đến một ngày trước deadline mới xin hủy hàng loạt ca. Việc chủ động thông báo cũng thể hiện trách nhiệm của bạn với nơi làm việc.
Những dấu hiệu cho thấy bạn đang quá tải
Theo file Cẩm nang, những dấu hiệu đáng chú ý gồm:
- Bỏ lớp.
- Nộp bài muộn.
- Ngủ không đủ.
- Lo lắng kéo dài.
- Thường xuyên mệt mỏi.
- Trượt môn.
- Không có ngày nghỉ.
- Làm vượt điều kiện visa.
- Không còn thời gian nấu ăn.
- Mất kết nối với bạn bè.
Nếu nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, đừng chỉ nghĩ: “Ráng thêm vài tuần nữa là được.” Đó có thể là lúc bạn cần xem lại lịch làm và ưu tiên của mình.
Thiếu ngủ là một dấu hiệu cần chú ý
Nếu liên tục:
- Đi làm tối.
- Về nhà muộn.
- Ngủ ít.
- Sáng đi học.
- Cuối tuần lại làm dài giờ.
Thì cơ thể có thể không có đủ thời gian hồi phục. Thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến:
- Khả năng tập trung.
- Việc học.
- Tâm trạng.
- An toàn khi đi làm hoặc di chuyển.
Cân bằng không chỉ là “đủ giờ học và đủ giờ làm”, mà còn phải có đủ thời gian nghỉ.
Hãy dành ít nhất một khoảng thời gian không có học và làm
Sinh viên không cần lúc nào cũng phải “productive”. Trong lịch tuần nên có thời gian dành cho:
- Nghỉ ngơi.
- Tập thể dục.
- Nấu ăn.
- Đi bộ.
- Gặp bạn bè.
- Hoạt động cá nhân.
- Liên lạc gia đình.
Nếu toàn bộ tuần chỉ còn: học → làm → ngủ → học → làm thì lịch đó rất khó duy trì trong thời gian dài.
Quản lý ngân sách giúp giảm áp lực phải làm quá nhiều
Theo Cẩm nang, sinh viên không nên xây dựng kế hoạch tài chính dựa trên giả định rằng mình chắc chắn sẽ tìm được nhiều giờ làm. Ngân sách nên bao gồm:
- Tiền thuê nhà.
- Ăn uống.
- Giao thông.
- Điện thoại.
- Bảo hiểm.
- Chi phí học tập.
- Giải trí.
- Quỹ khẩn cấp.
Việc biết mình thực sự cần bao nhiêu tiền mỗi tháng giúp bạn tránh suy nghĩ: “Càng làm nhiều giờ càng tốt.”
Đừng dựa toàn bộ chi phí du học vào thu nhập từ part-time
Việc làm thêm có thể hỗ trợ một phần chi phí, nhưng không nên được xem là nguồn tài chính chắc chắn. Lý do rất đơn giản:
- Có thể mất thời gian mới tìm được việc.
- Số giờ làm có thể thay đổi.
- Có những tuần phải ưu tiên thi cử.
- Công việc có thể kết thúc.
- Sinh viên có thể bị bệnh.
- Điều kiện visa vẫn phải được tuân thủ.
Một kế hoạch tài chính tốt nên có khoảng dự phòng, thay vì giả định thu nhập part-time lúc nào cũng ổn định.
Có nên nhận thêm một công việc thứ hai?
Trước khi nhận thêm công việc, hãy tự kiểm tra:
- Tổng số giờ làm.
- Điều kiện visa.
- Lịch học.
- Thời gian di chuyển giữa hai nơi.
- Khả năng nghỉ ngơi.
- Deadline sắp tới.
- Mức độ mệt hiện tại.
Không nên chỉ nhìn: “Công việc thứ hai trả thêm bao nhiêu tiền?” mà bỏ qua câu hỏi: “Tôi có còn đủ thời gian và sức khỏe để học tốt không?”
Làm việc nhiều có thể ảnh hưởng kết quả học tập như thế nào?
Khi thời gian làm tăng quá cao, sinh viên có thể bắt đầu cắt giảm những phần không nhìn thấy ngay:
- Ít đọc tài liệu hơn.
- Làm assignment sát deadline.
- Ít tham gia group meeting.
- Bỏ tutorial.
- Không hỏi khi chưa hiểu bài.
- Học thi trong thời gian quá ngắn.
Những ảnh hưởng này thường không xảy ra ngay trong tuần đầu tiên mà tích lũy dần. Vì vậy, hãy theo dõi kết quả học tập và điều chỉnh lịch làm sớm nếu cần.
Nếu phải lựa chọn giữa ca làm và lớp học thì sao?
Nếu lớp học hoặc hoạt động học tập là bắt buộc, sinh viên nên ưu tiên nghĩa vụ học tập và trao đổi với nhà tuyển dụng về availability từ trước. Việc liên tục bỏ lớp để nhận thêm ca có thể dẫn đến những vấn đề lớn hơn về:
- Academic progress.
- Attendance nếu khóa học có yêu cầu.
- Assessment.
- Sức khỏe.
- Trải nghiệm học tập.
Công việc part-time nên được xây xung quanh việc học, không phải ngược lại.
Khi nào nên giảm giờ làm?
Bạn nên cân nhắc giảm ca nếu:
- Điểm bắt đầu giảm rõ rệt.
- Liên tục nộp bài trễ.
- Thường xuyên bỏ lớp.
- Không ngủ đủ.
- Luôn trong trạng thái căng thẳng.
- Không còn thời gian tự học.
- Lịch thi sắp bắt đầu.
- Có placement hoặc project lớn.
Giảm số giờ tạm thời không có nghĩa bạn đang “thất bại”. Đó có thể là một quyết định quản lý thời gian hợp lý.
Hãy kiểm tra giờ làm của chính mình
Đừng chỉ dựa vào trí nhớ. Bạn có thể lưu:
- Lịch ca.
- Timesheet.
- Payslip.
- Tổng số giờ từng tuần.
- Employment Agreement.
Điều này vừa giúp quản lý thời gian, vừa giúp bạn theo dõi công việc và đảm bảo mình không vô tình vượt điều kiện làm việc áp dụng trên visa.
Tìm hỗ trợ sớm thay vì chờ mọi thứ quá tải
Theo Cẩm nang, sinh viên có thể tìm đến:
- Student Adviser.
- Counsellor.
- Career Centre.
- Course Coordinator.
- HALI Student Care.
- International Office.
Mỗi nơi có thể hỗ trợ một vấn đề khác nhau.
Ví dụ:
Career Centre → vấn đề liên quan đến tìm việc/career.
Course Coordinator → vấn đề học tập.
Counsellor → wellbeing và sức khỏe tinh thần.
International Office → hỗ trợ dành cho international students.
Biết tìm đúng người sẽ giúp giải quyết vấn đề nhanh hơn.
Checklist cân bằng học tập và làm thêm
Mỗi tuần bạn có thể tự hỏi:
- Tôi đã kiểm tra điều kiện làm việc trên visa chưa?
- Tôi biết deadline tuần này chưa?
- Tôi có thời gian tự học không?
- Tôi có ngủ đủ không?
- Lịch làm có đụng lớp không?
- Tôi có ít nhất một khoảng thời gian nghỉ?
- Tôi đang làm vượt khả năng của mình không?
- Tôi có đang phụ thuộc quá nhiều vào thu nhập part-time không?
- Tôi đã thông báo lịch thi cho nhà tuyển dụng chưa?
- Tôi có cần tìm hỗ trợ sớm không?
Nếu nhiều câu trả lời khiến bạn thấy không ổn, đó là lúc nên điều chỉnh lịch.
HALI Global Education đồng hành cùng du học sinh
Làm thêm có thể là một phần tích cực của hành trình du học New Zealand khi được sắp xếp đúng cách. HALI Global Education đồng hành cùng học sinh trong quá trình thích nghi với việc học, cuộc sống và những trải nghiệm nghề nghiệp ban đầu tại New Zealand.
Điều quan trọng nhất vẫn là giữ được sự cân bằng: “Học tập là nền tảng → việc làm là trải nghiệm bổ trợ → sức khỏe là điều kiện để duy trì cả hai.”
