HALI Global Education giới thiệu đến phụ huynh và các bạn du học sinh một bài chia sẻ từ Mr. Long Phan – Founder & CEO HALI Global, từ chính hành trình du học và định cư Úc của anh hơn 20 năm trước. Đây không chỉ là câu chuyện về một hồ sơ PR kéo dài gần bốn năm, mà còn là những trải nghiệm rất thật về lựa chọn, sự thay đổi của chính sách và cách một người trẻ tiếp tục bước đi khi con đường tưởng như đã được tính toán kỹ bỗng đổi hướng.
KHI CƠN MƯA ĐẾN, ĐỪNG VỘI QUAY ĐẦU
Những ngày gần đây, khi chính sách du học và di trú Úc tiếp tục có nhiều thay đổi, HALI Global đọc được khá nhiều tâm sự của các bạn du học sinh. Có bạn lo lắng, có bạn hụt hẫng, có bạn cảm thấy kế hoạch mà mình và gia đình đã chuẩn bị suốt mấy năm bỗng nhiên trở nên chông chênh. Có những điều chúng ta đã tính rất kỹ, đã dành rất nhiều thời gian, tiền bạc và kỳ vọng để chuẩn bị, nhưng chỉ sau một thay đổi chính sách, con đường phía trước dường như lại khác đi.
👉 Hôm nay HALI sẽ chia sẻ một câu chuyện Du học – Định cư của Mr. Long Phan – Founder & CEO của HALI Global
Thật ra ông Long Phan rất hiểu nổi băng khoăn của các bạn du học sinh trong thời gian gần đây. Không chỉ bởi vì hôm nay ông đang làm trong ngành di trú Úc, mà bởi vì 23 năm trước, ông cũng đã từng là một du học sinh lần đầu tiên đặt chân đến Úc với rất nhiều hoài bão và ước mơ, cũng đã từng bước đi giữa rất nhiều áp lực, cũng đã từng phải tính toán một con đường thật thực tế để có thể ở lại Úc, và cũng đã từng trải qua cảm giác mọi thứ thay đổi một cách rất đột ngột ngay khi mình nghĩ mình đã gần đến đích rồi.
Hành trình du học Úc bắt đầu từ năm lớp 10
Ông sang Úc lần đầu tiên vào năm 2003, sau khi học xong lớp 9 tại Việt Nam. Bố mẹ của ông làm trong ngành kinh doanh ăn uống, tích góp được bao nhiêu thì gần như dành hết để cho con đi du học. Với gia đình ông, tại thời điểm đó, việc cho ông sang Úc học từ năm lớp 10 thật sự là một sự cố gắng rất lớn. Bố mẹ có thể lo được cho ông tiền học và một phần chi phí sinh hoạt trong thời gian đầu, nhưng ông cũng hiểu rất rõ rằng gia đình không có một nguồn tài chính dư dả để mình có thể cứ học tiếp nhiều năm mà không phải suy nghĩ về tài chính.
Có lẽ cũng vì vậy mà đến năm 2006, khi bắt đầu học lớp 12, điều ông Long Phan nghĩ tới khi ấy không phải là muốn vào thẳng đại học để học như bao người, mà là một câu hỏi rất thực tế: ông phải chọn con đường nào để vừa phù hợp với khả năng tài chính của gia đình, vừa có khả năng lấy được PR Úc cao nhất, tiết kiệm nhất và nhanh nhất có thể?
Lúc đó, trong cộng đồng du học sinh khi ấy có hai hướng được nhắc đến rất nhiều: Hairdressing và Cookery. Sau khi cân nhắc, ông Long Phan chọn nghề bếp. Theo học Commercial Cookery, từ Certificate III, Certificate IV rồi tiếp tục Advanced Diploma of Hospitality Management. Đó không phải là một con đường hào nhoáng. Nghề bếp rất vất vả, thời gian làm việc dài, áp lực cao, nhưng đối với hoàn cảnh lúc đó, nó giống như một tia hy vọng sáng nhất — một con đường mà ông nghĩ rằng mình có thể theo được, gia đình có thể lo được và quan trọng hơn hết là nó mở ra cho mình hy vọng về một tương lai lâu dài tại Úc.
Từ một tuần thực tập đến cánh cửa nghề nghiệp đầu tiên
Hành trình nghề bếp của ông thật ra cũng bắt đầu từ những điều rất tình cờ và có phần may mắn. Năm lớp 12, khi đang học tại Ashfield Boys High School, ông Long Phan có học môn Hospitality Studies. Trong chương trình có một đợt work placement kéo dài một tuần tại các khách sạn lớn. Và chính một tuần thực tập tưởng như rất bình thường ấy sau này lại thay đổi khá nhiều hướng đi của ông.
Ông Long Phan vẫn còn nhớ rất rõ một ngày trong kỳ thực tập đó, được giao lột khoảng 40kg tôm trong vòng hai tiếng đồng hồ. Ông cứ cắm đầu làm, cố gắng hoàn thành cho xong công việc được giao. Có lẽ nhờ sự chăm chỉ đó mà sau kỳ thực tập, ông được offer một casual job với vị trí Buffet Runner tại khách sạn Sheraton on the Park Sydney.
Đó là một công việc rất nhỏ. Nhưng với một cậu học sinh lớp 12 lúc ấy, nó lại là một cánh cửa rất lớn. Từ Sheraton on the Park, ông bắt đầu hành trình vừa học vừa làm, tích lũy kinh nghiệm thực tế trong ngành nhà hàng – khách sạn và từng bước chuẩn bị cho con đường PR mà mình đã lựa chọn. Ông đi từ những công việc rất cơ bản, học nghề, làm nghề, tích lũy kinh nghiệm và rồi từng bước trở thành một qualified chef.
Khi hồ sơ PR được nộp và mọi thứ tưởng như đã gần đến đích
Đến tháng 5 năm 2009, sau khi hoàn tất chương trình học, hoàn thành skill assessment và đáp ứng các điều kiện vào thời điểm đó, mình chính thức nộp hồ sơ subclass 886, một diện định cư tay nghề của Úc thời bấy giờ.
Ngày mình nộp hồ sơ là 10 tháng 5 năm 2009.
Lúc ấy ông khá lạc quan. Commercial Cookery vẫn là một trong những ngành được rất nhiều du học sinh lựa chọn và trong những năm trước đó, nhiều hồ sơ đi theo con đường này được xét trong khoảng thời gian tương đối nhanh, có những trường hợp chỉ khoảng 6 đến 12 tháng. Trong suy nghĩ của một người trẻ khi ấy, ông cảm thấy mình đã làm gần như tất cả những gì cần phải làm: đã học xong, đã có nghề, đã có kinh nghiệm, đã hoàn thành skill assessment và cuối cùng hồ sơ PR cũng đã được nộp.
Sau tất cả những năm tháng mình và gia đình đã cố gắng, mình nghĩ có lẽ ông đã sắp chạm được vào cái đích mà mình theo đuổi bấy lâu.
Nhưng… cuộc sống đôi khi lại thay đổi đúng vào lúc chúng ta nghĩ mọi thứ đã được sắp xếp ổn thỏa nhất…
Khi chính sách di trú Úc bất ngờ thay đổi
Không lâu sau khi hồ sơ được nộp, chính sách di trú tay nghề của Úc bắt đầu có những thay đổi rất lớn. Bước sang giai đoạn năm tài chính 2009–2010, thứ tự ưu tiên xử lý các hồ sơ tay nghề thay đổi mạnh. Commercial Cookery dù vẫn còn nằm trong hệ thống nghề nghiệp vào thời điểm đó, nhưng thứ tự ưu tiên xét hồ sơ của nhóm ông bị đẩy xuống cuối cùng. Trong khi đó, những ngành như Accounting lại nằm trong các nhóm được ưu tiên hàng đầu và có thời gian xét duyệt nhanh hơn rất nhiều.
Ông vẫn còn nhớ rất rõ cảm giác khi biết tin đó. Một hồ sơ mà trước đó từng nghĩ có thể được giải quyết tương đối sớm, bỗng nhiên rơi xuống thứ tự xét duyệt cấp thấp nhất. Chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, con đường mà ông đã dành nhiều năm để tính toán và chuẩn bị bỗng trở nên hoàn toàn khác.
Và đó cũng là lúc ông bắt đầu hiểu một bài học mà sau này, khi đã làm nghề di trú nhiều năm, mình càng thấm hơn: có những thứ trong cuộc đời mình có thể chuẩn bị rất kỹ, nhưng cũng có những thứ, dù chuẩn bị kỹ đến đâu, vẫn nằm ngoài tầm tay của mình. Và có lẽ, vạn sự cũng tùy duyên…
Những năm tháng chờ đợi trên Bridging Visa A
Những năm sau đó là một khoảng thời gian rất đặc biệt. Ông Long Phan ở lại Úc bằng Bridging Visa A và tiếp tục chờ. Chờ một năm, rồi hai năm, rồi ba năm. Mỗi ngày thức dậy, điều khó chịu nhất không hẳn là phải chờ lâu, mà là không biết chính xác tương lai sẽ như thế nào. Ông có tiếp tục được ở lại Úc hay không? Hồ sơ rồi sẽ được xét khi nào? Chính sách có tiếp tục thay đổi nữa không? Hay một ngày nào đó mình sẽ phải chuẩn bị để rời đi?
Khi còn trẻ, sống trong một trạng thái bất định kéo dài như vậy không hề dễ. Bởi phía sau mình không chỉ là ước mơ của riêng mình, mà còn là những năm tháng bố mẹ đã chắt chiu để cho con đi học. Có những lúc ông cũng hoang mang và tự hỏi liệu con đường mình lựa chọn ban đầu có còn đúng nữa hay không.
Nhưng rồi mình nghĩ, có lẽ mọi thứ trong cuộc đời đều có cái duyên của nó. Có những việc mình không thay đổi được thì thôi, thay vì mỗi ngày ngồi chờ một email mà không biết bao giờ sẽ đến, ông có thể dùng khoảng thời gian đó để tiếp tục xây dựng chính mình.
Vậy là ông đi học tiếp lên đại học. Tiếp tục vừa học vừa làm, hoàn tất chương trình cử nhân, tiếp tục tích lũy kinh nghiệm trong ngành nhà hàng – khách sạn và từng bước phát triển sự nghiệp của mình. Visa khi nào được xét, bản thân mình không quyết định được. Nhưng ngày hôm nay ông học thêm được gì, làm thêm được gì, giỏi hơn ngày hôm qua một chút hay không — những điều đó thì ông vẫn có thể quyết định.
Ngày email được chờ gần bốn năm cuối cùng cũng đến
Và rồi ngày 7 tháng 5 năm 2013, email mà mình đã chờ gần bốn năm cuối cùng cũng đến. Visa của mình được grant.
Hồ sơ được nộp ngày 10 tháng 5 năm 2009 và được cấp ngày 7 tháng 5 năm 2013. Chỉ còn ba ngày nữa là tròn đúng bốn năm.
Hai hình đăng cùng bài viết này chính là email và visa grant mà ông Long Phan vẫn còn giữ đến hôm nay. Mỗi lần nhìn lại, ông vẫn nhớ rất rõ cảm giác của một người trẻ sau gần bốn năm sống trong sự chờ đợi, cuối cùng nhìn thấy dòng chữ báo rằng visa của mình đã được cấp.
Nhưng hơn 23 năm sau nhìn lại, điều làm mình nhớ nhất lại không chỉ là ngày ông có PR. Ông nhớ quãng thời gian trước đó nhiều hơn.
Bởi vì chính những năm tháng bất định đó đã dạy cho mình rằng đôi khi một con đường bị chặn lại không có nghĩa là hành trình phải kết thúc. Có lúc chúng ta phải đi chậm hơn. Có lúc phải đi đường vòng. Có lúc phải thay đổi kế hoạch mà mình từng tin là hoàn hảo nhất. Nhưng trong lúc chờ đợi, chúng ta vẫn có thể tiếp tục lớn lên.
Điều câu chuyện này muốn gửi đến những du học sinh hôm nay
Và đó cũng là điều ông Long Phan và HALI Global muốn gửi đến các bạn du học sinh đang ở Úc trong giai đoạn hiện nay.
Việc Australia thay đổi chính sách không phải là chuyện mới xảy ra trong năm nay. Từ cuối những năm 2000, ông đã trực tiếp trải qua những đợt thay đổi rất lớn. Những năm sau đó chính sách vẫn tiếp tục thay đổi, và chắc chắn trong tương lai cũng sẽ còn những thay đổi khác. Migration policy luôn vận động theo nhu cầu kinh tế, thị trường lao động và những ưu tiên của Australia tại từng thời điểm. Không ai có thể bảo đảm một chính sách đang tồn tại hôm nay sẽ vẫn còn nguyên như vậy sau ba hay bốn năm nữa.
Vì thế, trong những lúc khó khăn như hiện tại, điều HALI Global mong các bạn đừng làm vội là từ bỏ.
Nếu có thời gian, hãy tiếp tục trau dồi tiếng Anh. Hãy học cho thật tốt. Hãy tích lũy kinh nghiệm làm việc thật sự. Hãy xây dựng network, kỹ năng nghề nghiệp và một nền tảng đủ vững để dù chính sách có thay đổi, giá trị của mình trên thị trường lao động vẫn còn đó.
Và có lẽ cũng nên nhìn con đường của mình rộng hơn một chút. Đừng chỉ nhìn vào một visa, một occupation list hay một con đường duy nhất. Đôi khi con đường thẳng nhất chưa chắc là con đường có xác suất thành công cao nhất. Có những con đường vòng dài hơn một chút, mất thêm thời gian một chút, nhưng nếu nó mang lại cho mình xác suất tốt hơn để đi đến mục tiêu cuối cùng thì đó vẫn là một con đường đáng để cân nhắc.
Ở tuổi 18, ông Long Phan chỉ nhìn thấy một mục tiêu rất rõ: PR Australia.
Ở tuổi của ông hôm nay, nhìn lại, mình nhận ra PR đương nhiên rất quan trọng, nhưng những thứ mình tích lũy được trong hành trình đi đến đó còn quan trọng hơn rất nhiều: kiến thức, tiếng Anh, kinh nghiệm, nghề nghiệp, các mối quan hệ, khả năng thích nghi và cả bản lĩnh khi một kế hoạch tưởng như đã rất chắc chắn bỗng nhiên thay đổi.
Khi cơn mưa đến, đừng vội quay đầu
Cho nên nếu hôm nay bạn đang cảm thấy con đường phía trước chông chênh hơn một chút, ông Long Phan hiểu. Nếu bạn đang tự hỏi tại sao mình đã làm đúng rất nhiều thứ mà chính sách vẫn thay đổi, ông Long Phan cũng từng hỏi chính mình câu đó.
Và nếu bạn đang đứng trước lựa chọn tiếp tục hay quay đầu, HALI Global chỉ muốn kể lại câu chuyện của ông Long Phan như một lời chia sẻ từ một người đã từng đứng trong một cơn mưa rất giống như bạn.
Có những cơn mưa chúng ta không thể ngăn được. Có những cơn giông cũng chẳng bao giờ hỏi xem mình đã chuẩn bị sẵn sàng hay chưa.
👏 Nhưng khi cơn mưa đến, đừng vội quay đầu.
Có thể mình phải đi chậm lại. Có thể mình phải đổi hướng. Có thể con đường sẽ dài hơn rất nhiều so với kế hoạch ban đầu. Nhưng nếu mình vẫn tiếp tục bước, tiếp tục học, tiếp tục xây dựng bản thân và đủ linh hoạt để tìm một con đường khác khi cần, thì cơn mưa hôm nay chưa chắc đã quyết định được nơi mình sẽ đến ngày mai.
Bởi đôi khi, những đoạn đường khó đi nhất lại chính là những đoạn đường đưa chúng ta trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.
