Biết cách sử dụng giao thông công cộng tại New Zealand sẽ giúp du học sinh chủ động hơn rất nhiều trong cuộc sống hằng ngày, từ đi học, đi làm thêm đến mua sắm và khám phá thành phố.
Khác với việc sử dụng một hệ thống duy nhất trên toàn quốc, giao thông công cộng tại New Zealand được tổ chức theo từng thành phố và khu vực. Vì vậy, loại thẻ, cách thanh toán và chính sách giá vé có thể khác nhau tùy nơi bạn đang sinh sống.
New Zealand có những phương tiện công cộng nào?
Theo Cẩm nang, những phương tiện phổ biến có thể gồm:
- Xe buýt.
- Tàu đô thị.
- Ferry.
- Một số dịch vụ tàu hoặc phương tiện liên vùng tại những khu vực phù hợp.
Loại phương tiện bạn sử dụng nhiều nhất sẽ phụ thuộc vào thành phố đang học. Ví dụ, một sinh viên sống gần campus có thể chủ yếu đi bus, trong khi sinh viên tại một số khu vực khác có thể kết hợp bus, train hoặc ferry. Vì vậy, điều đầu tiên nên làm khi mới ổn định chỗ ở là xác định: Nhà → trường → nơi mua sắm → nơi làm thêm và xem những tuyến giao thông nào phù hợp nhất với lịch sinh hoạt của bạn.
Có thể thanh toán giao thông công cộng bằng cách nào?
Theo file Cẩm nang, tùy địa phương, hành khách có thể sử dụng:
- Thẻ giao thông trả trước.
- Thẻ ngân hàng không tiếp xúc.
- Điện thoại hoặc đồng hồ thông minh.
- Tiền mặt.
- Vé mua thông qua ứng dụng.
Không nên mặc định rằng một phương thức thanh toán có thể sử dụng trên tất cả các hệ thống. Trước khi đi, hãy kiểm tra website hoặc ứng dụng giao thông của khu vực mình đang sống.
Motu Move là gì?
Theo nội dung tài liệu, Motu Move là hệ thống đang được triển khai dần tại một số khu vực của New Zealand. Điều này có nghĩa là trong giai đoạn chuyển đổi, du học sinh có thể gặp:
- Hệ thống thẻ địa phương đang được sử dụng.
- Thanh toán không tiếp xúc.
- Motu Move.
- Hoặc nhiều phương thức cùng tồn tại trong một giai đoạn.
Vì hệ thống có thể thay đổi theo từng khu vực và thời điểm, hãy kiểm tra thông tin giao thông hiện hành tại thành phố của mình trước khi mua thẻ hoặc bắt đầu sử dụng một phương thức mới.
Tag on và tag off là gì?
Tại những hệ thống yêu cầu tag on và tag off, bạn cần:
Khi bắt đầu hành trình
Tag on
bằng thẻ hoặc thiết bị thanh toán được chấp nhận.
Khi kết thúc hành trình
Tag off
bằng cùng thẻ hoặc cùng thiết bị đã sử dụng khi bắt đầu.
Ví dụ, nếu bạn tag on bằng thẻ ngân hàng vật lý thì không nên tag off bằng điện thoại có liên kết với chính thẻ đó. Hệ thống có thể xem đây là hai phương thức thanh toán khác nhau. Theo Cẩm nang, nếu quên tag off, hành khách có thể bị tính mức phí mặc định.
Vì sao phải dùng cùng một thẻ hoặc thiết bị?
Đây là một lỗi khá dễ xảy ra khi sinh viên mới bắt đầu sử dụng phương tiện công cộng.
Ví dụ:
Tag on bằng thẻ ngân hàng
↓
Tag off bằng Apple Pay trên điện thoại
Dù cùng liên quan đến một tài khoản ngân hàng, hệ thống thanh toán có thể không nhận diện đây là cùng một phương thức. Cách an toàn nhất là:
Bắt đầu bằng gì → kết thúc bằng chính phương thức đó.
Du học sinh có được giảm giá vé giao thông không?
Không nên mặc định rằng mọi sinh viên quốc tế đều tự động được hưởng concession. Theo Cẩm nang, chính sách giảm giá có thể phụ thuộc vào:
- Thành phố.
- Độ tuổi.
- Cấp học.
- Loại thẻ đang sử dụng.
- Chính sách của hội đồng địa phương.
- Community Services Card.
- Trạng thái học sinh phổ thông hoặc tertiary student.
Vì vậy, việc bạn là “student” không đồng nghĩa với việc mọi hệ thống đều tự động áp dụng giá sinh viên. Hãy kiểm tra điều kiện cụ thể tại địa phương trước khi đăng ký concession.
Làm thế nào để tìm tuyến từ nhà đến trường?
Trong những ngày đầu tại New Zealand, bạn nên xác định ít nhất:
- Điểm bus hoặc ga gần nhà nhất.
- Tuyến đi đến campus.
- Thời gian di chuyển.
- Số lần phải đổi tuyến.
- Chuyến đầu tiên.
- Chuyến cuối cùng.
- Tần suất cuối tuần.
- Phương án thay thế nếu tuyến bị hủy.
Nếu có thể, hãy đi thử tuyến trước ngày học chính thức.Điều này giúp bạn biết thực tế mất bao lâu để:
đi bộ ra trạm → chờ xe → di chuyển → đổi tuyến → đi bộ vào campus.
Đừng chỉ dựa vào khoảng cách hiển thị trên bản đồ.
Nên cài những ứng dụng nào để đi lại?
Tùy thành phố, bạn nên kiểm tra ứng dụng hoặc website chính thức của đơn vị giao thông địa phương. Các công cụ này thường hữu ích để:
- Xem tuyến.
- Kiểm tra timetable.
- Xem thay đổi dịch vụ.
- Xác định điểm dừng.
- Lên kế hoạch hành trình.
- Kiểm tra phương thức thanh toán.
Ngoài ra, ứng dụng bản đồ trên điện thoại cũng có thể hỗ trợ bạn làm quen với tuyến đường trong thời gian đầu.
Những lưu ý khi đi bus tại New Zealand
Du học sinh mới đến nên chú ý một số thói quen đơn giản:
- Đứng đúng điểm đón.
- Kiểm tra số hoặc tên tuyến.
- Theo dõi điểm xuống.
- Ra hiệu cho xe bus khi cần.
- Chuẩn bị trước khi đến điểm xuống.
- Nhường ghế ưu tiên.
- Không chắn lối đi.
- Giữ hành lý gọn.
- Kiểm tra chuyến cuối nếu về muộn.
Nếu chưa chắc xe có dừng tại điểm mình muốn hay không, có thể hỏi tài xế một cách lịch sự khi lên xe.
Những lưu ý khi di chuyển vào ban đêm
An toàn nên được ưu tiên hơn việc tiết kiệm vài phút. Theo Cẩm nang và hướng dẫn được tài liệu dẫn lại từ NauMai NZ, sinh viên nên:
- Đi cùng người khác khi có thể.
- Chọn tuyến đường đủ ánh sáng.
- Tránh khu vực quá vắng.
- Thông báo cho bạn bè hoặc flatmate về lịch trình.
- Giữ điện thoại đủ pin.
- Kiểm tra chuyến cuối.
- Có phương án về nhà dự phòng.
Nếu thường xuyên làm thêm hoặc học đến tối, hãy lên kế hoạch đường về trước khi bắt đầu ca làm hoặc buổi học, thay vì đến lúc tan mới tìm phương tiện.
Những lỗi du học sinh mới đến thường gặp
Một số lỗi đơn giản nhưng có thể khiến hành trình trở nên khá phiền:
- Không kiểm tra chuyến cuối.
- Đi nhầm chiều.
- Quên tag off.
- Tag on và tag off bằng hai thiết bị khác nhau.
- Mặc định mình được concession.
- Không nạp đủ tiền vào thẻ.
- Điện thoại hết pin.
- Không kiểm tra thay đổi tuyến.
- Không chuẩn bị phương án khi dịch vụ bị gián đoạn.
Trong tuần đầu, hãy dành một chút thời gian học cách sử dụng hệ thống tại thành phố mình đang sống. Sau vài ngày, việc đi lại thường sẽ trở nên quen thuộc hơn nhiều.
Mỗi thành phố có thể sử dụng hệ thống khác nhau
Đây là điểm rất quan trọng. New Zealand không có một loại thẻ giao thông duy nhất mà sinh viên cứ mua một lần rồi dùng giống nhau tại mọi nơi. Các hệ thống và hình thức thanh toán có thể khác nhau tùy thành phố hoặc khu vực. Cẩm nang sẽ đi sâu hơn vào những hệ thống như:
- AT HOP.
- Snapper.
- Metrocard.
- Bee Card.
- Motu Move.
HALI Global Education đồng hành cùng du học sinh
Khả năng tự di chuyển là một phần quan trọng trong quá trình sinh viên xây dựng cuộc sống độc lập tại New Zealand. HALI Global Education đồng hành cùng học sinh từ giai đoạn chuẩn bị trước khi bay đến những bước đầu như tìm tuyến từ chỗ ở đến trường, làm quen với giao thông địa phương và các tiện ích cần thiết.
Do hệ thống giao thông và phương thức thanh toán có thể thay đổi theo từng khu vực và thời điểm, sinh viên nên kiểm tra thông tin mới nhất từ đơn vị giao thông địa phương trước khi di chuyển.
